[ Porównanie czytników ] [ Galeria czytników ] [ Dodatki i linki ]
Spis treści
1. Formalności (o tym dokumencie, o grupie)
2. Co to jest czytnik? (definicja, podział, działanie)
3. Zagadnienia ogólne
3.1 Postać artykułu news
3.1.1 Nagłówki (omówienie, poruszone problemy: identyfikacja artykułu, FUT -- przekierowanie odpowiedzi, usunięcie/edycja wysłanych artykułów, uniknięcie archiwizacji artykułu, podstawa wątkowania).3.2 Kodowanie polskich znaków diakrytycznych. MIME. Konfiguracja czytników przystowowanych i nieprzystosowanych do polskich warunków.
3.1.2 Treść (body) (poruszone problemy: wybór czcionki, kodowanie, semi-grafika, HTML, formatowanie tekstu, cytowanie, format "flowed")
3.3 Co to jest .newsrc?
3.4 Co to jest ,,killfile/scorefile/plonk''?
3.5 Wątkowanie
3.6 Co to są ,,spojlery'', ,,spoiler space''
3.7 Co to jest ROT-13 (wyrazy pozornie bez sensu)
3.8 Jak podawać URL-e do zasobów news?
3.9 Sygnaturki
5. Najpopularniejsze czytniki:
5.1 Forté Agent
5.2 Noworyta News Reader
5.3 Gnus
5.4 Gravity
5.5 Messenger/Netscape
5.6 Outlook Express 4, 5 i 6
5.7 Pine
5.8 slrn
5.9 tin
5.10 XNews
5.11 Mozilla
5.12 40tude Dialog
5.13 Inne
6. Czy istnieje czytnik dla mojego systemu operacyjnego? Czytniki alternatywne.
7. Programy pomocniczne (serwery news, ściąganie artykułów z Usenetu, ściąganie binariów, konwersja archiwów, PGP, sygnaturkowce)
8. Alternatywne sposoby czytania news (przez WWW, e-mail)
9. Archiwa grupy
1.1. O tym dokumencie
Dokument niniejszy zawiera skrót najważniejszych wiadomości teoretycznych dotyczących czytników news i wyglądu artykułu news od strony użytkownika.
Poruszone zagadnienia są wspólne dla wszystkich czytników, prawdopodobnie więc znajdziesz tu odpowiedź na swoje pytanie (chociaż niekoniecznie w formie ,,kliknij drugą opcję w trzecim menu''). Problemy dotyczące tylko i wyłącznie konkretnych programów nie są omawiane, w miarę możliwości podane są namiary na odpowiednie zasoby w sieci (rozdz. 5, ,,Najpopularniejsze czytniki'').
Najnowsza wersja FAQ wysyłana jest każdego 9. i 24. dnia miesiąca na grupy pl.news.czytniki oraz pl.answers, dostępna jest również (w formatach txt i html) pod adresem http://czytniki.zamiast.net. Propozycje zmian proszę przysyłać pod adresem tsca@edb.dk lub (lepiej) na grupę.
Autor tekstu dziękuje Ninie Liedtke za uwagi n/t czytników on- i off-line, Dawidowi Kuroczko za omówienie cancel-lock'ów i subskrybentom grupy za komentarze, uzupełnienia charaktertstyk i list zasobów w rodziale 5 oraz pomoc w tworzeniu i wypełnieniu tabeli porównującej czytniki (rozdz. 4).
1.2. O grupie
Grupa pl.news.czytniki, założona 16.04.1998 z inicjatywy Ziemka Borowskiego, poświęcona jest narzędziom służącym do przeglądania grup dyskusyjnych - tak wyborowi najlepszego jak i konfiguracji i codziennemu użytkowaniu.
Na grupie NIE dyskutuje się o czytnikach CD, kodów kreskowych, itd.
2. Co to jest czytnik?
Czytnik (ang. newsreader) jest programem służącym do brania udziału w dyskusjach prowadzących w grupach dyskusyjnych/Usenecie (Co to jest Usenet?)
Absulotnym minimum wymagań stawianych czytnikom jest możliwość łączenia się z serwerem NNTP, ściągania, wyświetlania i wysyłania nań artykułów. W praktyce jednak użytkownik oczekuje o wiele więcej. Niektóre z wymagań to: obsługa narodowych znaków diakrytycznych, uniemożliwienie wysłania nieprawidłowego technicznie artykułu, możliwość korzystania w jednej sesji z wielu serwerów, usunięcia i edycji wysłanego już artykułu, użycia dowolnego edytora tekstu i swobodny dostęp do nagłówków (np. ,,Followup-To'') podczas tworzenia artykułu, prawidłowe cytowanie tekstu poprzedzającego nasz artykuł, poprawna interpretacja nagłówków, konfiguracyjność, obsługa sygnatur.
W uproszczeniu, kiedy ,,sprawdzamy newsy'' czytnik łączy się z serwerem news i ściąga zeń nagłówki nowych artykułów; na ich podstawie czytelnik decyduje o pobraniu (bądź nie) treści konkretnych postów. Ze względu na sposób realizacji tej procedury możemy wyróżnić dwa rodzaje czytników:
Mogłoby się wydawać, że czytniki on-line nie nadają się dla użytkowników modemów. Tak nie jest, ponieważ "połączenie z serwerem news" to nie to samo, co "połączenie z siecią"; "serwer news" to nic innego, jak program, który z łatwością można zainstalować na domowym komputerze. Lokalny serwer news może się również bardzo przydać użytkownikowi czytnika off-line'owego. Poza możliwością pracy off-line serwer taki pozwala obejść praktycznie wszystkie ograniczenia czytników (np. edycja nagłówków, wstawianie poprawnego delimitera sygnaturki, losowanie jej, scorefile, możliwość korzystania z wielu serwerów news). Patrz też rozdz. 7.1, ,,Serwery news''.
3.1. Postać artykułu news
Format i zawartość nagłówków artykułów wysyłanych na grupy dyskusyjne definiują RFC 1036 oraz tzw. son-of-1036. Poniższe opracowanie daje jedynie ogólną orientację, pozwalającą na świadome skonfigurowanie i używanie swojego oprogramowania. Szczegółów należy szukać w dokumentach źródłowych.
Standardowy artykuł news składa się z kilku linii nagłówka, pustej linii, i treści. Przykładowy artykuł wygląda tak:
Path: news.tesa.corp!tsca From: tsca@cryogen.com (Tomasz 'tsca' Sienicki) Newsgroups: pl.test Followup-To: pl.rec.hihot Subject: Re: =?iso-8859-2?Q?Przyk=B3adowy_artyku=B3?= Date: 1 May 2000 15:31:49 GMT Organization: TESA Corp. Supersedes: <slrn.957195043-666.tsca@news.tesa.corp> Message-ID: <slrn.957195050-698.tsca@news.tesa.corp> References: <Pine.LNX.2.32.990420170414.19529C-100000@alien.circus.pl> NNTP-Posting-Host: localhost Mime-Version: 1.0 Content-Type: text/plain; charset=iso-8859-2 Content-Transfer-Encoding: 8bit User-Agent: slrn/0.9.6.2+ (Linux) Xref: news.tesa.corp pl.test:166 tsca napisał: > To jest przykładowy artykuł. A to jest odpowiedź. -- Tomek |
Każda linia nagłówka składa się ze słowa kluczowego, dwukropka, spacji oraz treści. Słowo kluczowe składać się może z liter a-z, cyfr 0-9 i myślnika. Wielkość liter nie ma znaczenia. Linia nagłówka nie może przekraczać 1024 znaków, ale może być kontynuowana w następnych wierszach, i tylko w takim przypadku może rozpoczynać się spacją. Nagłówki puste (składające się tylko ze słowa kluczowego) są przez czytniki usuwane przed wysłaniem artykułu.
W nagłówkach nie należy używać znaków ośmiobitowych (w uproszczeniu: polskich literek); znaki takie należy przekonwertować do standardu QP lub Base64 (patrz też RFC 2047); bez tego są one niejednoznaczne i czytnik nie potrafi ich zinterpretować. W większości wypadków wystarczy wybranie odpowiedniej opcji podczas konfigurowania czytnika.
Obowiązkowymi nagłówkami artykułu news są From:, Subject:, Newsgroups:, Date:, Message-ID:. Użytkownik przy tworzeniu wiadomości odpwiedzialny jest za trzy pierwsze, w przypadku ich braku serwer nie przyjmie artykułu. O resztę (jeśli nie utworzy ich czytnik) zatroszczy się serwer. Nagłówki o nierozpoznanych przez oprogramowanie słowach kluczowych są ignorowane. Kolejność nagłówków jest dowolna.
UWAGA: W polskich warunkach obowiązkowe są również nagłówki deklarujące sposób kodowania znaków diakrytycznych, jeśli znaki takie znajdują się w treści artykułu (patrz rozdz. 3.2, ,,Kodowanie polskich znaków...'')
3.1.1.1. Message-ID (msgid -- identyfikacja artykułu)
Message-ID (msgid) jest to unikalne oznaczenie nadawane każdemu postowi. Teoretycznie msgid nie powinien się nigdy powtórzyć. Artykuły z tym samym msgid traktowane są jako identyczne, nawet, jeśli takie nie są. Dzięki temu oznaczeniu serwer wie, że ma już dany artykuł i nie będzie go przyjmował jeszcze raz. Każdy artykuł łatwo zlokalizować za pomocą msgid, i właśnie ten ciąg (nie datę, ani temat) należy podawać przy odwoływaniu się do konkretnej wiadomości (patrz rozdz. ,,URL-e do zasobów news'').
Treść msgid to <a@b>, gdzie ,,a'' to unikalny ciąg, a ,,b'' to nazwa hosta. Zarówno ,,a'', jak i ,,b'' zawierać mogą wszystkie drukowalne znaki ASCII, za wyjątkiem ,,<'', ,,>'' i ,,@''. "b" nie może rozpoczynać się kropką!
Nadawaniem msg-id (dla uniknięcia wysłania wielokrotnych kopii tego samego artykułu) powinien zajmować się czytnik, można jednak dla potrzeb scorefile (patrz rozdz. 3.4) zindywidualizować jego wygląd.
3.1.1.2. From
Pole From zawiera imię i nazwisko (względnie pseudonim) oraz adres email autora postu.
Jeśli umieszczasz w polu ,,From:'' nieistniejący (lub zaszyfrowany) adres email, postaraj się go zakończyć przyrostkiem ,,.invalid'' np. <uzytkownik@NOSPAM.friko.pl.invalid>. Pozwoli to niektórym czytnikom na automatyczne ostrzeganie użytkownika przed wysłaniem odpowiedzi pod nieistniejący adres. Warto rownież w takim wypadku wypełnić pole ,,Reply-To''. Patrz też rozdz. 3.1.1, akapit 2.
3.1.1.3. Subject
Nagłówek ten powinien odnosić się do treści listu i umożliwić decyzję o przeczytaniu lub nie artykułu. W praktyce jednak ze względu na off-topiki (dyskusje zbaczające z tematu) często jest to niemożliwe.
,,Subject'' w odpowiedziach na posty powinien rozpoczynać się przedrostkiem ,,Re:''. Kontrowersyjną sprawą jest zlokalizowanie tego przedrostka w czytnikach firmy Microsoft (,,Odp:'', ,,Sv:'', itd.). Nie należy takich prefiksów używać; prowadzi to do powstawania tematów takich jak ,,Odp: Odp: Odp: Odp: Temat właściwy'' i psucia drzewa wątków w niektórych czytnikach (patrz rozdz. 3.5, ,,Wątkowanie''). Patrz też rozdz. 3.1.1, akapit 2.
3.1.1.4. Newsgroups
Pole zawiera nazwę grup(y), na którą artykuł jest wysyłany. Jeśli wiadomość przeznaczona jest na więcej niż jedną grupę (tzw. crosspost), nazwy grup należy oddzielać przecinkiem BEZ SPACJI. Warto też w takim przypadku pomyśleć o wykorzystaniu pola ,,Followup-To:'' (patrz niżej), tym bardziej, że niektóre serwery mogą nie przyjmować crosspostów bez przekierowania FUT.
3.1.1.5. Followup-To (,,FUT'', przekierowanie odpowiedzi)
Nagłówek ,,Followup-To'', jeśli jest obecny, określa na jaką grupę zostanie skierowana odpowiedź na wysyłany post. Składnia tego nagłówka jest identyczna ze składnią nagłówka ,,Newsgroups'' z tym wyjątkiem, że można zamiast nazw(y) grup(y) wpisać ,,poster''. Oznacza to, że chcemy by odpowiedź na nasz post została wysłana na nasz adres e-mail, a nie na grupę. W takim przypadku odpowiedź kierowana jest pod adres podany w nagłówku ,,Reply-To'', a jeśli nagłówek ten nie istnieje, na adres podany we ,,From''.
UWAGI: Przy stosowaniu nagłówka ,,Followup-To'' warto zaznaczyć ten fakt w treści artykułu -- niektóre czytniki nie ostrzegają użytkownika, że jego odpowiedź wysłana będzie na inną grupę! W niektórych przypadkach sensowne jest również dodanie do nagłówka ,,Newsgroups'' grupy wpisanej w FUT, co pozwoli subskrybentom grupy, na którą przeznaczona jest odpowiedź na zapoznanie się z problemem, a nie tylko odpowiedziami.
3.1.1.6. References
Nagłówek ,,References'' (obowiązkowy tylko w przypadku odpowiedzi) zawiera msgid-y poprzednich artykułów w wątku. Na jego podstawie czytniki układają artykuły w wątki (patrz też rozdz. 3.5, ,,Wątkowanie'').
W przypadku przekroczenia przez linię References 1024 znaków, należy usunąć część msgid-ów, zawsze zostawiając pierwszy i trzy ostatnie. Miejsce usunięcia części msgid-ów oznaczyć należy co najmniej trzema spacjami.
3.1.1.7. Date
Opisuje czas wysłania artykułu. Nagłówek ten ma format
Date: (Dzn,) DD Msc RR(RR) GG:MM:SS STREFA
gdzie
Serwery nie przyjmują artykułów z datą z dalekiej przeszłości/przyszłości.
3.1.1.8. Reply-To
Zawiera (imię i) adres autora artykułu, jeśli jest inny niż w polu From. Jeśli jest obecny, czytniki korzystają z niego przy odpowiadaniu prywatnym i odpowiedziach na artykuły z nagłówkiem ,,Followup-To: poster''. Nagłówek ten pada ofiarą programów skanujących news w poszukiwaniu adresów do spamowania rzadziej niż ,,From''.
3.1.1.9. Control: cancel (czyli jak usunąć wysłany już artykuł)
Tzw. ,,cancel'' jest to specjalny artykuł kontrolny. Wysłanie go powoduje usunięcie określonego przez niego posta z serwerów respektujących takie żądania (większości). Czytniki pozwalają użytkownikowi na usunięcie dowolnego SWOJEGO artykułu.
Więcej o cancelowaniu oraz informacje n/t rozwiązań w konkretnych czytnikach http://www.uiuc.edu/ph/www/tskirvin/faqs/cancel.html.
Nagłówek ,,Control'' ma więcej zastosowań niż tylko usuwanie artykułów, te jednak interesują jedynie administratorów news (pytaj na grupie pl.news.admin).
3.1.1.10. Supersedes (czyli jak poprawić/podmienić wysłany artykuł)
Czasem zdarzy się, że wyślemy artykuł z ochydnym :) błędem ortograficznym lub nieprawdziwą czy nieaktualną informacją. Zamiast cancelowania takiego artykułu i pisania go od nowa można go po prostu wyedytować i wysłać zmienioną wersję. Służy do tego nagłówek ,,Supersedes''. Zawiera on msgid posta zastępowanego.
Czytnik powinien umożliwić edycję wysłanego już artykułu i ponowne wysłanie go z nagłówkiem ,,Supersedes''. Niestety nie wszytkie programy to robią; dlatego czasem wynika potrzeba dopisania tego nagłówka ręcznie. Pamiętać wtedy należy o zachowaniu zawartości pól ,,Subject'' i ,,References'' posta zastępowanego.
3.1.1.11. Cancel-Lock (czyli jak zabezpieczyć się przed nieuprawnionym kasowaniem artykułów) (Autor: Dawid Kuroczko)
Niestety powyższe dwa mechanizmy (Cancel i Supersedes) bywają wykorzystywane przez newsowych chuliganów, którzy usuwają nie swoje artykuły podszywając się pod autora. Aby temu zapobiec zaprojektowano system kryptograficznej weryfikacji canceli i supersedesów. Czytnik news do każdego wysyłanego listu dołącza nagłówek ,,Cancel-Lock'' czyli swego rodzaju zamek chroniący artykuł. Aby ,,Cancel'' czy ,,Supersedes'' mógł zadziałać na takim artykule, musi zawierać nagłówek ,,Cancel-Key'' czyli klucz pasujący do znajdującego się w artykule ,,Cancel-Lock''. Odpowiedni klucz jest w stanie wygenerować tylko czytnik, który wcześniej wygenerował ,,Cancel-Lock''. Brak nagłówka ,,Cancel-Key'' lub niepasujący klucz spowoduje, że ,,Cancel'' czy ,,Supersedes'' zostanie zignorowany.
Mechanizm ten jest na razie tylko propozycją. Istnieją ,,łatki'' na czytniki slrn i tin oraz odpowiednie zestawy skryptów dla serwerów news INN oraz rodziny Highwind. Znakomita większość (jeśli nie wszystkie) serwerów w Polsce nie obsługuje tego mechanizmu, ale nie powoduje to żadnych problemów dla czytników dołączających te nagłówki.
Więcej informacji o cancel-lockach
3.1.1.12. Inne nagłówki
Distribution: pl'' w nagłówkach
powininna
teoretycznie ograniczyć propagację artykułu do serwerów
zlokalizowanych w Polsce.
Więcej na ten temat.
3.1.1.13. Nagłówki ,,serwerowe''
3.1.1.14. X-no-archive
Nagłówek ,,X-no-archive: yes'' zapobiega archiwizacji artykułu w serwisach Google Groups http://groups.google.com i Altavista http://www.altavista.com (nie zakładaj jednak automatycznie, że Twój artykuł zostanie pominięty również przez inne serwisy!) Jeśli nie umiesz dodać X-nagłówków w swoim czytniku, wpisz tę linię jako pierwszą linię postu (ten sposób działa TYLKO w przypadku ,,X-no-archive'').
3.1.1.15. Inne X-nagłówki, User-Agent
Tzw. ,,X-nagłówki'' są to nagłówki dodawane przez użytkowników, automatycznie
w każdym artykule, bądź też indywidualnie, w zależności od treści postu.
Również niektóre z użytych przy tworzeniu postu programów (np. czytnik,
sygnaturkowiec) mogą zostawić swój ślad w X-nagłówkach (czytniki używają
też słowa kluczowego ,,User-Agent'').
Czasem zobaczyć też możesz nagłówek ,,X-Face:''. Zawiera on uproszczoną
grafikę (twarz/logo autora). Wspierany jest przez niewielką ilość czytników
(Gnus, spatchowany slrn, XNews) (patrz też http://wwwsyseng.anu.edu.au/%7Ejaa/).
Istotny jest dodawany przez serwer nagłówek ,,X-Complaints-To'' -- zawiera
on adres osoby, do której można zwrócić się ze skargą na spam, wywoływanie
awantur, itp.
Przykład typowych X-nagłówków:
|
X-WWW: http://czytniki.zamiast.net X-RLU: 74315 User-Agent: Xnews/03.04.11 X-SigInfo: Generated by Sygnaturkowiec v. 0.1.1.16 X-Posting-Agent: Hamster/1.3.17.0 X-Complaints-To: abuse@news.tesa.corp |
W zasadzie swoich nagłówków dodawać nie należy; wszystkie interesujące czytelnika informacje powinny znajdować się w treści artykułu/sygnaturce.
3.1.2. Treść (body)
Treść artykułu należy przesyłać w 8 bitach. Istnieje możliwość kodowania tekstu w QP (Quoted Printable), lub Base64, jednak część czytników na kłopoty z wyświetlaniem bądź cytowaniem takich artykułów.
Zasadą jest, że ilość znaków w linii nie powinna przekraczać 80 (jest to standardowa szerokość terminali, na jakich duża ilość osób czyta newsy). W praktyce oznacza to, że pisząc artykuł linie należy łamać w okolicach 72 kolumny - tekst będzie (zapewne) przecież cytowany i długość linii automatycznie wydłuży się o znak(i) cytowania.
Niektóre czytniki stosują tzw. format "flowed" pozwalający na odróżnienie końca linii od końca akapitu (w skrócie: przy wyświetlaniu artykułu linia zakończona spacją sklejana jest z linią następną i łamana w zależności od szerokości terminala. Więcej informacji na ten temat: RFC 2646).
Treść artykułów warto wyświetlać czcionką nieproporcjonalną (tzn. o stałej szerokości znaku, np. Courier, Fixedsys). Pozwala to na zobaczenie podkreśleń, semi grafiki, czy ascii-art (patrz pl.rec.ascii-art) stosowanych na news. Przykład:
>> Czy nikt nie wie?
> zapytaj o to na chichocie :-)
^^^^^^^^^ .o.
888
.ooooo. oooo d8b oooo d8b .ooooo. oooo d8b 888
d88' `88b `888""8P `888""8P d88' `88b `888""8P Y8P
888ooo888 888 888 888 888 888 `8'
888 .o 888 888 888 888 888 .o.
`Y8bod8P' d888b d888b `Y8bod8P' d888b Y8P
|
Jeśli czytasz ten tekst w swoim czytniku, i powyższe znaki nie układają Ci się w słowo ,,error!'', zastosuj podane powyżej rady.
Warto również znać konwencje wyróżniania istotnych słów/fraz w tekście. Wyraz można *pogrubić* (otoczyć znakami ,,*''), _podkreślić_ (otoczyć znakami ,,_''), r o z s t r z e l i ć, WYKRZYCZEĆ, lub napisać /kursywą/ (otoczyć znakami ,,/''). Wyróżnienia takie, widoczne na pierwszy rzut oka, są dodatkowo wyświetlane przez niektóre czytniki innymi kolorami lub czcionkami.
Przy pisaniu odpowiedzi trzeba zazwyczaj zacytować część (nie całość!) wypowiedzi poprzednika. Robi się to poprzedzając każdą linię zacytowanego tekstu znakiem ">" (można używać też innych znaków, np. ":", "|", jednak nie jest to polecane). Zdecydowana większość czytników potrafi wyświetlać zacytowane części artykułu innym kolorem/czcionką, co znacznie ułatwia i przyspiesza zapoznanie się z tekstem. Swoją wypowiedź należy umieszczać POD zacytowanymi fragmentami poprzedzającego artykułu.
Niektóre czytniki mają techniczną możliwość wysyłania oraz wyświetlania postów w HTML. Jednak z powodu nieobsługiwania/niepełnego obsługiwania tego formatu przez dużą ilość czytników, znacznego zwiększenia objętości przesyłki oraz wątpliwych korzyści płynących z jego zastosowania HTML na newsach jest powszechnie NIEAKCEPTOWANY.
W treści artykułów można i należy używać polskich literek (8 bit, ISO-8859-2) (patrz rozdz. 3.2, ,,Kodowanie polskich znaków...'').
Ponieważ kwestia technicznej poprawności to jeszcze nie wszystko, przed napisaniem postu warto zapoznać się z netykietą. :)
3.2. Kodowanie polskich znaków diakrytycznych. MIME. Konfiguracja czytników przystowowanych i nieprzystosowanych do polskich warunków.
W polskich grupach dyskusyjnych należy pisać z polskimi ogonkami. Istnieje kilka standardowych metod kodowania znaków diakrytycznych, obecnie jednak używać należy tylko i wyłącznie ,,iso-8859-2''. Nawet jeśli polskich literek nie używasz, musisz mieć prawidłowo skonfigurowany czytnik; inaczej psuć będziesz polskie ogonki w zacytowanych fragmentach postów.
Prawidłowe kodowanie i odkodowywanie napisanych po polsku artykułów zapewnia standard MIME. Więcej na ten temat przeczytasz na Polskiej Stronie Ogonkowej w rozdziale o MIME.
Prawidłowy pod względem kodowania polskich znaków diakrytycznych artykuł powinien w nagłówkach zawierać linie
Mime-Version: 1.0 Content-Type: text/plain; charset=ISO-8859-2 Content-Transfer-Encoding: 8bit
Nagłówki przesyłać należy w standardzie QP (Quoted printable) lub Base64 (nie w 8bit), natomiast treść artykułu w 8bit (nie w QP ani w B64; choć jest to technicznie poprawne, niektóre czytniki mają z takimi artykułami problemy). Zajrzyj do opcji konfiguracyjnych swojego czytnika, prawdopodobnie znajdziesz tam te hasła.
Czytniki wspierające standard MIME (np. OE, Forte Agent) pozwalają na użycie lokalnego standardu kodowania polskich liter (np. CP-1250) przy pisaniu/ czytaniu newsów.
Natomiast czytniki nie wspierające lub nie w pełni wspierające MIME (np. Xnews) wymagają szczególnych zabiegów. Należy:
Podane powyżej linki dotyczą Windows, procedura jednak jest identyczna dla wszystkich platform. W przypadku systemów używających iso-8859-2 jako standardu lokalnego (np. Linux) warunki 2 i 3 są już spełnione.
Rozwiązania wielu problemów zw. z czytaniem i pisaniem na komputerze po polsku znaleźć można na Polskiej Stronie Ogonkowej i w grupie dyskusyjnej pl.comp.ogonki.
3.3. Co to jest .newsrc?
Plik newsrc (news.rc, .newsrc) to używany przez większość czytników sposób zapisywania listy grup. Plik ten zawiera informację, czy grupa jest zasubskrybowana oraz które artykuły zostały ściągnięte i przeczytane. Format tego pliku to ,,nazwa.grupyX nr'', gdzie X=,,:'' jeśli grupa jest zasubskrybowana, i X=,,!'' jeśli nie. ,,nr'' to numery przeczytanych artykułów. Przykładowy plik newsrc wygląda tak:
de.comm.software.newsreader: 1-240,243 dk.edb.internet.software.mail+news: 1-600,607 news.software.readers: 1-2890,2892-2932,3038-3145,3147-3160 pl.news.czytniki: 1-2804,2806-2825,2842-2870,2952-2954,2957-2960
Plik newsrc umożliwia użytkownikowi naprzemienne korzystanie z kilku czytników bez konieczności resubskrybowania grup i ponownego czytania znanych mu już artykułów. Można też (np. przenosząc ten plik np. na dyskietce) ułatwić sobie czytanie newsów w dwu miejscach.
3.4. Co to jest ,,killfile/scorefile/plonk''?
Scorefile jest to mechanizm służący do nadawania artykułom punktów, zarówno dodatnich, jak i ujemnych. Kryteriami punktowania są pola nagłówka, zazwyczaj ,,From'' (umożliwia szybsze zauważenie artykułów osób, które lubimy czytać oraz usunięcie przed przeczytaniem (bądź nie pobieranie) postów autorów, których nie chcesz czytać (,,sPLONKowanie ich'')), ,,Subject'' (podobnie, ale chodzi o tematy postów) i ,,References'' (umożliwia szybkie wyłapanie odpowiedzi na nasze posty). Mechanizm ten, obecny w większości czytników, bywa bardzo rozbudowany (np. Gnus, slrn), uproszczony (np. tin), lub bardzo podstawowy (np. NC).
Dyskusje n/t kill- i scorefile prowadzić należy na pl.news.mordplik.
3.5. Wątkowanie
Lista artykułów w grupach dyskusyjnych standardowo wyświetlana jest w postaci tzw. ,,drzewa wątków'' (patrz przykład poniżej). Dzięki temu czytelnik intuicyjnie rozumie, który artykuł jest odpowiedzią na który.
1 9 Pszemol +-Re: Nagłówki postów 2 13 smarkacz | +-> 3 14 Marcin Trzaska | `-> 4 24 DrYazzgod | `-> 5 10 -ZED- +-> 6 10 smarkacz | +-> 7 12 Pszemol | | +-> 8 13 -ZED- | | `-> 9 14 SiNuS | `-> 10 12 -ZED- `-> |
Drzewo wątków budowane jest na podstawie pola ,,References''. Dlatego niedopuszczalne jest rozpoczynanie nowego tematu przez wybieranie opcji ,,odpowiedz/followup'' i usuwanie treści i tematu -- artykuł taki i tak znajdzie się w środku wątku.
Niektóre czytniki mają możliwość tworzenia nowego wątku w momencie zmiany tematu (tj. pola Subject). W praktyce jednak nie jest ona przydatna (z powodu dużej ilości artykułów zawierających nieprawidłowo (tj. 8bit) kodowane nagłówki oraz tematy rozpoczynające się od ,,Odp: '').
W powyższym przykładzie zwróć również uwagę na drugą kolumnę cyfr -- opisują one wielkość artykułu, jako jednostkę stosując linię tekstu w treści postu.
3.6. Co to są ,,spojlery'', ,,spoiler space''
Spoilery/spoiler space to mechanizm uniemożliwiający czytelnikowi automatyczne i "bez zastanowienia" przeczytanie części artykułu. Spoilery stosuje się np. przy podawaniu zakończenia książki. Najczęściej stosowaną metodą jest ROT-13, używa się też kilkudziesięciu pustych linii (nie polecane), linii zawierających wyłącznie kropki (również nie polecane), lub tekst napisany wertykalnie, np:
s p o i l e r s p a c e !
Niektóre czytniki mają wbudowany mechanizm ukrywania tekstu. Niestety, nie
zadziała to we wszystkich programach. Z powodu braku standardu poleca się
więc stosowanie ostrzeżeń napisanych z góry do dołu.
Więcej o spoilerach
3.7. Co to jest ROT-13 (wyrazy pozornie bez sensu)
ROT-13 jest to powszechnie w Usenecie używana metoda szyfrowania tekstu. Polega ona na ,,przesunięciu'' alfabetu o 13 liter do przodu (zmieniane są wyłącznie litery a-z i A-Z. Znaki diakrytyczne, interpunkcyjne i cyfry pozostają nietknięte). Większość czytników umożliwia od- i kodowanie całości lub części artykułu na żądanie. Szyfrowania tego używa się jako spoilera lub w wypadku używania języka, którego niektórzy mogą sobie nie życzyć czytać.
Przykład: ,,To zdanie jest zakodowane.'' po zakodowaniu przez ROT-13 wygląda następująco: ,,Gb mqnavr wrfg mnxbqbjnar''.
3.8. Jak podawać URL-e do zasobów news?
Kilka mówiących za siebie przykładów:
news:pl.nazwa.grupy
news:message_id@artykułu
news://adres.serwera.news/message_id@artykułu
news://adres.serwera.news/pl.nazwa.grupy/
news://adres.serwera.news/pl.nazwa.grupy/3-31
3.9. Sygnaturki
Sygnaturki nie są obowiązkowe, mają nawet swoich zagorzałych przeciwników. Nie da się jednak zaprzeczyć, że zdecydowana większość osób piszących na newsy używa ich, umieszczając w nich swoje dane, adres swojej strony WWW, (często losowy) cytat, czy rysunek ascii (patrz Kolekcja Niny i Orra).
Bardzo istotną sprawą jest oddzielenie sygnaturki od treści artykułu dwoma minusami i spacją ("-- "), a nie tylko dwoma minusami. Pozwoli to czytnikom mającym taką możliwość wyświetlenie sygnaturki w innym kolorze oraz automatyczne wycięcie jej przy odpowiadaniu. Sygnaturka nie powinna być dłuższa niż cztery linie.
Niektóre czytniki mają możliwość uzależnienia zawartości sygnaturki od grupy
lub osoby, na której post odpowiadamy. Losować/wstawiać sygnaturki można też
programem zewnętrznym (patrz rozdz. 7.5, ,,Programy do losowania synaturek'')
Więcej o sygnaturkach (ang)
4. Porównanie czytników
Obejrzyj porównanie czytników
w wersji html
lub w wersji tekstowej (całość FAQ.txt)
Inna ocena konkretnych czytników -- nie uwzględniająca jednak polskich potrzeb -- to tzw. GNKSA [,,Good Net-Keeping Seal of Approval''] (ang).
5. Najpopularniejsze czytniki
Zdjęcia omówionych poniżej programów można obejrzeć w Galerii Czytników, możliwości czytników omówione są w rozdz. 4 (,,Porównanie czytników'').
5.1. Forté Agent
Platformy: Win16/32/NT
5.2. Noworyta News Reader
Platformy: Win
5.3. Gnus
Platformy: UNIX, Win32/NT, VMS, OS/2
Uwagi: działa jako część Emacsa, trudna konfiguracja
5.4. Gravity
Platformy: Win32/NT
Uwagi: wbudowana przeglądarka grafiki, konfiguracja programu do
polskich zastosowań wymaga szczególnych zabiegów[1] i ze względu na brak
obługi MIME nie jest do końca możliwa
5.5. Messenger/Netscape
Platformy: Win16/32/NT, UNIX, OS/2, Mac
Uwagi: mogą wystąpić problemy z prawidłowym zakodowaniem polskich
liter[1], kłopoty z wprowadzaniem litery "ś"[1], możliwość wysyłania postów
w HTML
5.6. Outlook Express
Platformy: Win16/32/NT, Mac, SUN Solaris, HP-UX
Uwagi: nieprawidłowe łamanie linii, niewstawianie znaku cytowania
(,,>'') przy odpowiadaniu na post zakodowany w QP (czasem również w 8bit),
nieprawidłowa obsługa sygnatur[1], nieprzenośny format archiwum[3],
kasowanie bez pytania zachowanych artykułów przy wygaśnięciu ich na
serwerze, błędna obsługa odnośników www....<adres>, //: ,
nieprawidłowa obsługa załączników (begin), możliwość wysyłania postów
w HTML, niestabilność i szereg innych błędów [4]
+ w wersjach < 6.0: zamiana '//' na '//file' w wyświetlanym artykule,
nieradzenie sobie ze zbyt długimi liniami ,,References''[1],
+ w wersjach < 5.5: ustawione na stałe nieprawidłowe ,,wrote''
(,,użytkownik napisał:msgid'')[2],
rozpoczynanie tematów odpowiedzi przez ,,Odp:'' zamiast ,,Re:''[2]
5.7. Pine
Platformy: MS DOS, Win16/32/NT, Unix, OS/2
5.8. slrn
Platformy: Amiga, BeOS, IRIX, Linux, MacOS X, OS/2, VMS, Win32
5.9. tin
Platformy: UNIX, Win32, OS/2, Amiga
5.10. XNews
Platformy: Win32/NT
Uwagi: Konfiguracja programu do polskich zastosowań wymaga
szczególnych zabiegów[1]
5.11. Mozilla
Platformy: AIX, BeOS, BSD/OS, FreeBSD, HPUX, Irix, Linux, MacOS 9.x/X,
OS/2, MS Windows 95/98/ME/NT/2000/XP, Solaris, Tru64 Unix, VMS
5.12. 40tude Dialog
Platformy: MS Windows
5.13. Inne
6. Czy istnieje czytnik dla mojego systemu operacyjnego?
Czytniki alternatywne.
Dla praktycznie wszystkich platform istnieje duży wybór czytników. Pod adresem http://www.newsreaders.com znajduje się długa lista czytników dla natępujących platform: Acorn, RiscOS, Amiga, Atari, Be, DOS, OS/2, Unix, Macintosh, OpenStep/Rhapsody, Newton, Palm, Win (CE), Psion, Java, i innych.
7. Programy pomocniczne
7.1. Serwery news (zastosowanie: patrz ostatni akapit rozdz. 2)
7.2. Programy do ściągania artykułów z Usenetu
7.3. Programy do ściągania binariów z grup
7.4. Programy konwertujące format archiwów newsowych
7.5. Programy do losowania/obsługi sygnaturek
7.6. Programy rozszerzające możliwości czytników
7.7. PGP
-----BEGIN PGP SIGNED MESSAGE----- Hash: SHA1 Uniwersalną (i praktycznie jedyną powszechnie rozumianą) metodą potwierdzenia autentyczności swojej wypowiedzi w Usenecie jest PGP. Część czytników posiada mechanizmy ułatwiające korzystanie z PGP (tzn. podpisywanie, weryfikacja, uk- rywanie sygnatury PGP), niektóre programy proponują rozwiązania alternatywne (nie warto ich używać, gdyż nie będą rozumiane przez (czasem dużą) część czy- telników). Artykuł podpisany PGP wygląda jak treść tego podrozdziału. -----BEGIN PGP SIGNATURE----- Version: PGPfreeware 5.0i for non-commercial use Charset: noconv iQA/AwUBORHgQZD7roTlo0ZoEQJ/rwCg8YWaG05DL06EQT/Vyap2rm7kgxIAoIQ0 voxWgzyLbzEn6WVeD8iDU6VR =nHg2 -----END PGP SIGNATURE-----
8. Alternatywne sposoby czytania news
9. Archiwa grupy
[ Porównanie czytników ] [ Galeria czytników ] [ Dodatki i linki ]